Dr Anna Szałyga-Kuźma – wokalistka (sopran), nazywana przez krajanów „dobromilskim słowikiem”, strażniczka pamięci o swoim mieście rodzinnym – Dobromilu.

W najnowszą historię Dobromila wpisuje się biografia dr Anny Szałygi (rocznik 1944) – utalentowanej wokalistki (sopran koloraturowy), przez swoich krajanów nazwanej dobromilskim słowikiem, córki ogrodnika Karola Szałygi (1904–1983), który opiekował się m.in. sadem starosty Jakuba Pawłowskiego. Szałygowie opuścili Dobromil w ramach tzw. drugiej repatriacji – po 1956 roku, którą wymógł na Nikicie Chruszczowie Władysław Gomułka. Po wyjeździe z sowieckiego Dobromila Anna związała się z Przemyślem. Po maturze uczęszczała do średniej szkoły muzycznej w Rzeszowie. Studia wokalne podjęła w Akademii Muzycznej w Poznaniu, w klasie prof. Antoniny Kaweckiej.

Po uzyskaniu dyplomu w 1975 roku jako stypendystka Ministerstwa Kultury i Sztuki ukończyła studium podyplomowe z wokalistyki w Accademia Musicale Chigiana di Siena we Włoszech i zaczęła swą karierę na scenach polskich i europejskich. Była m.in. półfinalistką Międzynarodowego Konkursu Wokalnego w Tuluzie we Francji i finalistką Międzynarodowego Konkursu Operowego w Treviso we Włoszech. W Polsce była solistką teatrów operowych w Szczecinie, Warszawie i Bydgoszczy. Przez kilka sezonów koncertowała w Niemczech i w Austrii. Jej największymi sukcesami były role: Hanny w operze Straszny dwór Stanisława Moniuszki, Zuzanny w Weselu Figara i Królowej Nocy w Czarodziejskim flecie Wolfganga Amadeusza Mozarta, Adeli w Zemście nietoperza Johanna Straussa i Rozyny w Cyruliku sewilskim Gioacchino Rossiniego.

W 1992 roku Anna Szałyga zajęła się pracą pedagogiczną. Uzyskała tytuł doktora sztuki wokalnej na Akademii Muzycznej w Katowicach i jako adiunkt podjęła pracę w Instytucie Muzyki Uniwersytetu Rzeszowskiego, prowadząc jednocześnie klasę śpiewu solowego w Średniej Szkole Muzycznej w Rzeszowie.

Poza działalnością zawodową i artystyczną stała się entuzjastką gromadzenia pamiątek o rodzinnym Dobromilu i podjęła działalność na rzecz Towarzystwa Miłośników Dobromila. Z czasem stała się niewyzyskaną skarbnicą wiedzy o swoim miasteczku, utrzymując kontakty w skali międzynarodowej ze wszystkimi osobami mającymi dobromilskie korzenie. Jej wielką zasługą było odnalezienie w archiwach wrocławskiego Ossolineum rękopisu libretta (autorstwa Adama Kłodzińskiego) do zapomnianej, a powstałej w 1819 roku w Sieniawie, śpiewogry Wincentego Lessela, opartego na głośnej swego czasu, napisanej w 1810 roku w Puławach, książce księżnej Izabeli Czartoryskiej pt. Pielgrzym w Dobromilu. Dr Anna Szałyga poświęciła wiele miesięcy, aby zrekonstruować zagubiony materiał muzyczny, i gdy się jej to udało, doprowadziła do wystawienia tej śpiewogry na scenach pałacu w Łańcucie, Rzeszowie, Krakowie i (trzykrotnie) w Zamku Królewskim w Warszawie, odnosząc tym wielki sukces. Zrekonstruowana przez Annę Szałygę śpiewogra, ze zmienionym tytułem Pielgrzym z Dobromila, stała się wydarzeniem artystycznym i mocno spopularyzowała zapomniane i znajdujące się w swoistym letargu miasteczko.

W sierpniu 2004 roku Anna Szałyga była sprawczynią wydarzenia artystycznego o wydźwięku sentymentalnym. Niemal pół wieku po swej ekspatriacji z Dobromila dała tam koncert, w czasie którego – jak podały „Nowiny Rzeszowskie” – do łez wzruszyła swych polskich ziomków, którzy szczelnie wypełnili salę domu kultury „Narodowy Dom” (przedwojenny „Sokół”). Zaśpiewała m.in. „Prząśniczkę” Moniuszki i „Słowika” rosyjskiego kompozytora Aleksandra Alabiewa – utwór, który pierwszy raz wykonała w tej samej sali pół wieku temu na szkolnym koncercie. Publiczność, wśród której byli też Ukraińcy, nagrodziła artystkę – swoją rodaczkę brawami, kwiatami i… czekoladkami.

W Dobromilu urodziła się również starsza siostra Anny Szałygi, Jadwiga – obecnie zakonnica w Zgromadzeniu Sióstr Karmelitanek Dzieciątka Jezus w Balicach pod Krakowem oraz młodszy brat, Czesław – poligraf, absolwent Studium Poligraficznego w Warszawie, redaktor techniczny wielu publikacji książkowych. Anna Szałyga jest żoną Mariana Kuźmy – fizyka, pracownika naukowego Uniwersytetu Rzeszowskiego. Ich syn, dobromilanin po kądzieli, Przemysław Kuźma (rocznik 1976) – architekt, prowadzi samodzielne biuro projektów w Krakowie i jest autorem wielu oryginalnych projektów, m.in. kolejki linowej i hali sportowej w Myślenicach oraz współprojektantem nowoczesnego Aqua Parku na Antałówce w Zakopanem, ze źródłami termalnymi i bardzo oryginalnym wystrojem basenów.

Stanisław S. Nicieja